Van middelloon naar beschikbare premie

9 december 2018

Van middelloon naar beschikbare premie
Vaak wordt een wisseling van pensioen ingegeven door de dure middelloonregeling.

Wat is er aan de hand?

Door de lage rente worden middelloonregelingen fors duurder voor de werkgever. Deze kosten kunnen ze niet verhalen op de werknemers. Een schijnbaar (!) makkelijk alternatief is om te switchen naar een beschikbare premie regeling. Deze laatste is immers veel goedkoper.

Is een wijziging van middelloon naar beschikbare premie slim?

Het korte antwoord is: “ik denk het niet”

Het langere antwoord volgt hieronder.

Met of zonder instemming pensioenwijzigingen doorvoeren?

Wil de werkgever met of zonder instemming veranderingen in het pensioen doorvoeren?  Eenzijdige wijzigingen zijn een aantal keren afgekeurd. Zo is het de RABO bank niet gelukt om een eigen bijdrage te verplichten waar die er voorheen niet was.  Lees: 5753809 / MC EXPL 17-2374

Zonder instemming een wijziging doorvoeren is levensgevaarlijk.

Ook op lange termijn. De werkgever blijft aansprakelijk tot en met de pensioendatum. Dit kan de waarde van de onderneming (prijs bij verkoop) onder druk zetten (lijken in de kast).

Zwaarwichtig belang.

In hoeverre kan een werkgever de wijzigingen in de eerdere pensioentoezegging afdwingen? Wanneer is er een zwaarwichtig belang? (pensioenovereenkomst)  Zwaarwichting is financieel: faillissementsrisico. Is er geen faillissementsrisico dan is er geen reden om van middelloon af te wijken.

Geen optie…

Vaak zegt de werkgever in kwestie dat het continueren van de bestaande middelloonregeling geen optie is, omdat het te duur zou zijn. Premie verhogingen van 200% zijn geen uitzondering. Indien de onderneming niet in een faillissement verkeert en ook de hogere premie kan betalen, dan is een wijziging van middelloon naar beschikbare premie niet opportuun.

Het is vrij eenvoudig te bepalen of de premie draagbaar is voor de onderneming. Kijk naar de ratio’s quick ratio, current ratio en werkkapitaal voor en na de premieverhoging. Blijven ze binnen de gewenste (en door de bank geëiste) bandbreedte dan is een verandering van middelloon naar beschikbare premie echt niet nodig.

Geen optie is geen optie; 

De wet op ondernemersraden is duidelijk. In artikel 27 lid 2 staat:

De ondernemer legt het te nemen besluit schriftelijk aan de ondernemingsraad voor. Hij verstrekt daarbij een overzicht van de beweegredenen voor het besluit, alsmede van de gevolgen die het besluit naar te verwachten valt voor de in de onderneming werkzame personen zal hebben. De ondernemingsraad beslist niet dan nadat over de betrokken aangelegenheid ten minste éénmaal overleg is gepleegd in een overlegvergadering. 

Hieruit blijkt dat iedere betrokken werknemer vooraf ingelicht moet zijn over de gevolgen van de wijziging.

Kosten van het pensioen

Stel dat de huidige regeling is een middelloonregeling met een eigen bijdrage van 4,0% van de pensioengrondslag. Indien de nieuwe middelloonregeling veel duurder uitpakt, dan zijn de meerkosten volledig voor rekening van de werkgever.  Er kan een beroep worden gedaan op PW 19 (mits het reglement hierin voorziet) of BW 7:613/BW 6:248  

Dit is waar het om draait!

Aandachtspunten bij een overstap van middelloon naar beschikbare premie zijn: Alle pensioenrisico’s bij een beschikbare premieregeling komen bij de deelnemer te liggen: rente, langleven risico, beleggingsrisico.  Indien de rente laag is op pensioendatum dan zijn de pensioenuitkeringen ook laag. Vaak is doorbeleggen geen optie gezien het risicoprofiel van een deelnemer. Indien de levensverwachting verder stijgt zal de pensioenaanspraak dalen.  Het resultaat van de beleggingen is volledig voor rekening van de deelnemer. Ook negatief resultaat….   

Hoe werkt het beschikbare premiesysteem?

Het beschikbare premiesysteem is gebaseerd op een leeftijdsafhankelijke premiestaffel. Deze staffel stijgt in cohorten van 5 jaar. De rekenrente van deze staffel is essentieel. Er zijn staffels met een rekenrente van 4% (deze zijn wat minder goed) en staffels oplopend naar 1% (deze geven de hoogste spaarpremie)

Wat zijn de mogelijkheden als de rente fors daalt of stijgt? (in de CAO staat iets over aanpassen?)  Oudere werknemers hebben een lagere rente (kijk naar de rentecurve) en beleggen in langlopende obligaties dus laag rendement (1/1 voor een 60 jarige?).  Jongeren een wat hogere.

Dit kan exact worden bepaald door gebruik te maken van een scenarioanalyse.   Hiervoor is een objectief model beschikbaar:  Dit is vastgelegd in het besluit financieel toetsingskader artikel 23 Klik hier om dit te lezen.

Bovendien is dit is ook vastgesteld door DNB in het: “scenarioset haalbaarheidstoets- pensioenfondsen” klik hier om dit te lezen. 

Een reële rekenrente bij een beschikbare premiesysteem? 

Dit verschilt per deelnemer en per lifecycle: een scenario analyse – per persoon(!) is de enige methode om hier goed inzicht in te krijgen. Hier is dedicated software voor nodig en behoorlijk wat arbeidsuren. Afhankelijk van de grootte van het bedrijf en de complexiteit van de case ligt dit tussen de 40-80 uur…

Deze scenario analyse zal per deelnemer besproken en uitgelegd moeten worden. Tot slot tekent de deelnemer voor akkoord. Indien de regeling minder goed uitpakt dan de vorige regeling dan zal de deelnemer gecompenseerd  moeten worden. 

De voor- en nadelen van een beschikbare premiesysteem?

De nadelen zijn al besproken… alle risico’s komen bij de werknemer te liggen. Er zijn echter ook voordelen. De regeling is simpel en makkelijk uit te leggen. De risico’s komen dan wel bij de werknemer te liggen maar de beloning voor deze risico’s ook! Zo kan er door goede rendementen een beter pensioen uit rollen..

Bel ons voor meer informatie!

Wat is het verschil tussen IDC en CDC?

IDC = beleggen per individu in een lifecycle.  CDC is een middelloonambitie op basis van een maximale premie: is de premie te hoog dan wordt de opbouw lager.   Wellicht is een APF een goed alternatief? Daarbij participeren zowel werkgever als deelnemer in het risico…    

Premievergelijking is gevaarlijk

Hoe ziet een premievergelijking met de huidige middelloonregeling vergelijkbaar beschikbare premie pensioen er uit en waar moet je dan aan denken qua premie?  Dit is afhankelijk van de scenario analyse. Belangrijk echter; uit de scenario analyse kan in de mediaan een gelijk of zelfs hoger pensioen naar voren komen.  Toch is er sprake van extra risico. Wellicht moet dit extra risico apart worden gecompenseerd.

NB vlak het risico van langleven niet uit! Pas als er gebruik wordt gemaakt van volledige generatietafels en ervaringssterfte kan een genuanceerd advies uitgebracht worden.     

Samengevat

Naar onze mening is er eerst een drempel te nemen of er überhaupt een overgang zou moeten  plaatsvinden van middelloon naar beschikbare premie. Het is voor ons zeker geen uitgemaakte zaak. Let op! hier speelt ook het belang van de directie mee. Indien het bedrijf nu foute pensioenbeslissingen neemt kan dit de waarde van het bedrijf negatief beïnvloeden. Dit is onwenselijk voor alle stakeholders. 

Indien er na lang wikken en wegen (met toestemming van de OR) om wat voor reden dan toch wordt overgegaan naar beschikbare premie, dan adviseer ik een uitgebreide impact (scenario) analyse per deelnemer. Iedere deelnemer dient hier afzonderlijk  voor te tekenen. Zie ook het Halliburton arrest. Het hele traject kan wel 40-80uur in beslag nemen (afhankelijk van de complexiteit en de bedrijfsgrootte) , maar dan dekt het bedrijf de aansprakelijkheidsrisico’s naar beste eer en geweten vrijwel uit.

Een leuk pensioenboek? Bestel het hier!