Pensioenakkoord nieuw pensioenstelsel

21 mei 2019

Wat in de wandelgangen een pensioenakkoord wordt genoemd is in feite de grootste pensioenhervorming van de afgelopen 60 jaar. Dit is een aardverschuiving in ons pensioenlandschap.

Let op!  Het pensioenakkoord nieuw pensioenstelsel raakt iedereen!

De oorzaak

We hebben op dit moment een van de beste pensioenstelsels ter wereld. Maar ook een van de duurste. De prijs die betaald wordt aan ons pensioen wordt niet evenredig verdeeld. De jongeren betalen veel meer dan de ouderen. Bovendien komen er steeds meer ouderen (vergrijzing) en steeds minder jongeren (ontgroening).

Bovendien zorgt de lage rentestand er voor dat de pensioenen niet geïndexeerd worden en dat sommige pensioenen zelfs gekort moeten worden. Hierdoor is er een kloof tussen de verwachtingen en de uitkomsten. Dit is onwenselijk en zorgt voor (zeer) teleurgestelde werknemers en onrust. 

Pensioenakkoord nieuw pensioenstelsel

Ruim 8 miljoen werknemers

Ruim 8 miljoen werknemers zitten of zaten bij een van de grote pensioenfondsen. De meeste pensioenfondsen staan onder water. Dit betekent, dat de pensioenfondsen de pensioenuitkeringen op lange termijn niet meer kunnen betalen. Hieronder volgt een verkorte lijst met de pensioenfondsen, aantallen deelnemers “inclusief slapers, gepensioneerden” en hun dekkingspercentages.

ABP 2.800.000 deelnemers met een dekkingspercentage -25%

PFZW 2.632.300 deelnemers met een dekkingspercentage van -17%

PME 630.000 deelnemers met een dekkingspercentage van -25%

PMT 1.200.000 deelnemers met een dekkingspercentage van -25%

BPF Bouw 775.000 deelnemers met een dekkingspercentage van + 18%

Ook hier verschilt het pensioenlandschap; de fondsen verschillen wel degelijk. Ieder fonds wordt bestuurd door een mix van werkgeversorganisaties, werknemersorganisaties en leden van de SER.

Dit betekent dat ieder fonds een eigen beleggingsbeleid heeft, maar ook een eigen mix van jonge  en oude deelnemers. Bovendien hebben ze allemaal een eigen rentebeleid.

Maatregelen

De beste stuurlui staan aan wal. Het is ook voor deze stuurlui niet zo makkelijk om met oplossingen oude stijl te komen. Eigenlijk zitten de pensioenfondsen gevangen in hun eigen systeem.

Er zijn een aantal maatregelen mogelijk om de dekkingsgraad te verbeteren

Risicovoller beleggen.

Bij risicovoller beleggen is het dan maar zeer de vraag of dit risico beloond wordt. Aandelenmarkten zijn nu eenmaal onvoorspelbaar. Bovendien is er een toezichtstructuur die risicovoller beleggen maar op zeer beperkte schaal toelaat.

Rentemaatregelen

Voor rentemaatregelen is het te laat. De rente staat nu historisch laag en de meeste pensioenfondsen dachten een aantal jaren geleden dat het niet lager kon. Het enige pensioenfonds wat op een nog lagere rente anticipeerde was het pensioenfonds van de bouw. Zij hebben daarom ook geen probleem met de dekkingsgraad.

Premie omhoog, of bijstorten

Een eenvoudig rekenvoorbeeld geeft aan dat dit een onbewandelbare weg is. Het ABP, is een van de grote pensioenfondsen en heeft een vermogen van ruim 400 miljard ( €400.000.000.000.) Om de dekkingsgraad met 10% te verbeteren moeten de actieve deelnemers dus 40 miljard (€40.000.000.000) bijstorten. Het aantal actieve deelnemers ligt rond de 1.120.000 deelnemers. Dit komt dus neer op  een bijstorting van ruim €33.000 per deelnemer.

Blijft dus over in het huidig stelsel dat er gekort moet worden op pensioenuitkeringen, door het beperken van indexeringen, of door het afstempelen. Dit betekent de pensioentoezeggingen (=pensioenbeloftes) van weleer naar beneden bijstellen.

Onbetaalbaarheid 

Deze onbetaalbaarheid ligt nu bij de overheid (AOW) en bij de pensioenfondsen. In het pensioenakkoord nieuw pensioenstelsel zal deze onbetaalbaarheid opgelost worden door onderstaande risico’s bij de werknemer neer te leggen:

– het risico van indexering (dat is het waardevast houden van de pensioenuitkering) 

– het beleggingsrisico 

– het rente risico 

Bovenstaande geeft dus weer dat het oude pensioenstelsel onbetaalbaar is en op verschillende vlakken niet te repareren. Het pensioenakkoord nieuw pensioenstelsel lost in feite niets op, maar herverdeeld de pijn. Deze pijn komt niet meer te liggen bij pensioeninstanties en de overheid, maar bij de werknemers zelf. 

Deze stille revolutie heeft al plaats gevonden ook al is er (nog) geen pensioenakkoord nieuw pensioenstelsel. Dit komt deels door de ongeïnteresseerdheid van de werknemers zelf over hun pensioenregeling (behalve de 50 plussers dan) Maar ook door de complexiteit van het vraagstuk, waarbij de politiek en de sociale partners (werkgevers- en werknemersorganisaties) met de handen in het haar zitten en ook geen andere uitweg zien.

Daarom komt er op korte termijn een pensioenakkoord nieuw pensioenstelsel.